Star gazetesinde haftada iki kez yayınlanan köşe yazılarımın tümüne, ve yazılarla ilgili yorumlara, buradan ulaşabilirsiniz.
Star Yazıları — Her Pazartesi, Her Çarşamba
Yazar: Mustafa Akyol Tarih: November 20th, 2011Akşam Gazetesi’nde Söyleşi
Yazar: Mustafa Akyol Tarih: November 20th, 2011
Islam Without Extremes — Online Satış
Yazar: Mustafa Akyol Tarih: October 26th, 2011
ABD’de yayınlanan Islam Without Extremes: A Muslim Case For Liberty isimli kitabımı Ankara’daki Liberte Yayınları’dan sipariş edebilirsiniz.
Kitap bugüne dek The Wall Street Journal, The Economist, National Review gibi yayınlarda yorumladı veya hakkında benimle söyleşiler yapıldı. The Wall Street Journal şu yorumu getirdi:
“Türkiye’de ve İslam dünyasının genelinde liberal demokrasi imkanları üzerine son derece orjinal bir yorum.”
Kitaba dair Türkçe bir eleştiriyi ise burada okuyabilirsiniz.
Kitabın ismini “Özgürlüğün İslami Yolu” olarak planladığım Türkçe baskısı ise önümüzdeki aylarda Doğan Yayınları tarafından yayınlanacak.
Laik Devlet, Din İçin de İyidir
Yazar: Mustafa Akyol Tarih: September 21st, 2011Başbakan’ın Arap dünyasına verdiği laiklik mesajı, bu önemli kavramı yeniden gündeme getirdi. En ilginç olansa, İslamcı kesimden gelen bazı itirazlar oldu.
İtiraz edenlerin çoğu, “laikliğin Batı tecrübesi içinde çıkmış bir kavram” olduğunun altını çizmekle işe başlıyor. Ama bu sırf bu tespite bakarak laikliğin üstünü çizeceksek, işimiz iş. “Kökü dışarıda” olan daha nice fikri reddetmek, mesela köleliğin kaldırılmasına, eşit vatandaşlığa, meclise, seçimlere, siyasi partilere, anayasalara karşı olmak lazım. Hatta gazete okumayı dahi bırakmak lazım; çünkü “günlük gazete” de bir “Batı icadı”.
Erdoğan, Arap Baharı ve Laiklik
Yazar: Mustafa Akyol Tarih: September 19th, 2011Selahattin (Eyyübi)’den bu yana, hiçbir Arap olmayan lider, Araplar arasında bu kadar popüler ve etkili olmadı.” Kanada’nın Globe and Mail gazetesi, Tayyip Erdoğan hakkında bu yorumu yapmış. Mübalağa da etmemiş doğrusu. Çünkü Başbakan’ın Arap dünyasındaki karizması gerçekten büyük. Geçen haftaki Mısır-Tunus-Libya gezisiyle daha da büyüdü.
‘Birlik ve Beraberlik’ İhtiyacımız
Yazar: Mustafa Akyol Tarih: September 14th, 2011Birlik ve beraberliğe en çok ihtiyacımız olan şu dönemde” diye başlayan beylik konuşmalar, “Eski Türkiye”nin alamet-i farikası gibiydi. Askerlerin belirlediği “milli doğrular” her vatandaşa dayatılır, hele de Kıbrıs ya da “sözde Ermeni Soykırımı” gibi “milli dava”larda herkesin aynı çizgide birleşmesi istenirdi.
Ama Eski Türkiye’nin pabucu dama atıldı. “Birlik ve beraberliğe en çok ihtiyacımız olan şu dönemde” diye başlayan cümleleri, bugün daha ziyade espri malzemesi olarak duyuyoruz. O zaman dikte edilen “milli doğru”lara aykırı sesleri de artık özgürce çıkarıyor ve işitiyoruz.
İkiz Kuleler’i Kim İndirmişti?
Yazar: Mustafa Akyol Tarih: September 12th, 2011Bundan on yıl önce New York’un İkiz Kuleleri’ne dalan iki yolcu uçağı, üç bine yakın sivili öldürmekle kalmamış, “İslam endişesi”ni de Batı’nın gündeminin tepesine oturtmuştu. Bu “siyasi milat,” o günden bu yana epey belirleyici oldu. Başta Amerika olmak üzere Batı, İslam ile adeta “kafayı bozma” noktasına gelirken, biz Müslümanlar da Batı’nın niyet ve hedefleri konusunda haklı endişeler duyduk.
Ancak bu haklı endişeler yanında bence abartılı olan komplo teorileri de geliştirdik. Bunların hemen hepsi, muhtemel bir “medeniyetler çatışması”nın Batı tarafından en baştan beri istendiği, ince ince planlandığı ve “taşeronlar” vasıtasıyla hayata geçirildiği varsayımına oturuyordu. Batı’yı adeta Kadir-i Mutlak, Müslümanları da her daim pasif ve kurban gibi gören bir varsayıma….
Kur’an, Oryantalizm ve ‘Hür’ Olmak
Yazar: Mustafa Akyol Tarih: September 7th, 2011Bir gün bir kitap okudum ve bütün hayatım değişti” demeye henüz fırsatım olmadı. Ama geçen hafta bir Twitter mesajı yazdım ve gündemim birazcık değişti. Taraf yazarı Ayşe Hür’ün sayfasına konuk oldum birden bire.
Önce “olayın” özeti: Ayşe Hür, son üç haftadır Kur’an-ı Kerim üzerine yazıyor. Önce “savaş ayetleri”ni konu edindi. Sonraki hafta, “Ama hangi Kuran’ı esas alacağız” diye başlık atıp, Kur’an metninin tarihçesine girdi. Zaman’dan Ali Ünal, bu yazıya biraz sert bir cevap verdi. Ben de, “bilgisel içeriğine katıldığımı” not ederek, yani üslubundan ayrı durarak, Ali Ünal’ın yazısını Twitter’da önerdim.
İsrail’e Ne Yapmalı, Ne Yapmamalı?
Yazar: Mustafa Akyol Tarih: September 5th, 2011Türkiye ile İsrail arasındaki gerilimin bu kadar yükseleceğini beklemiyordum açıkçası. Çünkü daha bir kaç hafta öncesine kadar İsrail hükümetinin bir şekilde “özür” dileyeceği ve işin tatlıya bağlanacağı havası yayılmıştı.
Ama üst üste yaşanan iki gelişme, her şeyi aksi yöne çevirdi. Önce İsrail’den “özür yok” açıklaması geldi. Ardından da, Mavi Marmara cinayetleri üzerine hazırlanan “Palmer Raporu”nun İsrail’i memnun eden içeriği basına sızdırıldı.
İslam Dünyasının Bahtının Miftahı
Yazar: Mustafa Akyol Tarih: August 31st, 2011Büyük İslam mütefekkiri Bediüzzaman Said Nursi, bundan tam bir asır önceki Şam hutbesinde şöyle demişti: “Asya’nın bahtının miftahı, meşveret ve şuradır.”
Bu, bugünkü dille, “Doğu’nun kaderinin anahtarı demokrasidir” demekti. Genç Said, bu vizyonu daha 1910’larda geliştirebilmişti, çünkü o her şeyden önce bir “meşrutiyet aydını” idi. Namık Kemal gibi Genç Osmanlılar’ın inşa ettiği “hürriyetçiliği” ve “istibdad” karşıtlığını benimsemiş, Batı’nın ilerlemesindeki en büyük sırrın yine “hürriyet” olduğunu da fark etmişti.
Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Ontolojik Sorunu
Yazar: Mustafa Akyol Tarih: August 28th, 2011Müstafi Genel Kurmay Başkanı Işık Koşaner’in basına sızan konuşmalarının ilk bölümü, bende sempati uyandırmıştı. Türk Silahlı Kuvvetleri’nin son yıllarda çok tartışılan “operasyon zaafları”nın altında “kasıt”tan ziyade hantallık, köhnelik ve beceriksizlik olduğunu tahmin ediyordum ki, emekli generalin sözleri bunu doğrular gibiydi.
Ancak “Koşaner ifşaatları”nın ikinci serisinde geçen bir kısım var ki, burada sempati beslenebilecek bir zaaf değil, endişe verici bir kibir gördüm. Askeri darbelerin göstermelik “hukuki dayanağı” olan TSK İç Hizmet Kanunu 35. maddesine dair yürüyen tartışmalar üzerine şunu diyordu paşa:
Yeni Bir Yorum Mecrası: Star Gazetesi
Yazar: Mustafa Akyol Tarih: August 22nd, 2011Bu sitede yayınlanan yazılarıma yıllardır çok sayıda yorum geliyor ve buna müteşekkirim. Ancak sitenin yorum kısmının ana yazıdan koparak tümüyle ikili polemiklerin zemini haline dönüşmesinin bazı okurları rahatsız ettiğinin de farkındayım.
Dolayısıyla, sitenin değerli takipçilerine benden bir öneri: Yazılarım üzerine ifade edeceğiniz görüşleri, lütfen Star gazetesinin ilgili sayfasında yapınız. Facebook’la entegrasyon sayesinde, artık okur yorumları yer alabiliyor gazete sitesinde. Hem daha “konuya yönelik” olur, hem de daha fazla insan tarafından okunur.
Dilerseniz bugünkü yazımdan, Yeniden İslam ve Liberalizm‘den başlayabilirsiniz.
Müslümanın İdeolojisi Olur mu?
Yazar: Mustafa Akyol Tarih: August 17th, 2011Yeni Şafak’ın değerli yazarı Özlem Albayrak ile, onun “Liberal Müslüman olur mu?” başlıklı bir yazısı üzerine verimli bir polemiğe girmiştik. Özlem hanım, bu konuda yazdığı ikinci yazısındaki bir ifadeyle bu tartışmayı daha da verimli kıldı. En azından, “evet, meselenin püf noktası tam da bu” dedirtti bana.
Çünkü, Özlem hanım, açık açık, “İslam ve liberalizmin özde, birinin akıl, diğerinin vahiy kaynaklı olması dolayısıyla uzlaşamayacağını” yazdı!
Dindarlık, Hoşgörü ve Tahammül
Yazar: Mustafa Akyol Tarih: August 15th, 2011[15 Ağustos 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Hayrettin Karaman hocanın geçen hafta Yeni Şafak’ta yayınlanan “Tahammül mü, hoş görmek mi?” başlıklı yazısı epey tartışıldı, epey tepki aldı. Benimse yazıda hem katıldığım, hem katılmadığım kısımlar var.
Ve Şeriat Bireyi Korudu
Yazar: Mustafa Akyol Tarih: August 10th, 2011[10 Ağustos 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Bazı okurlar, İslam’ın, kabileci cahiliye toplumundan sorumlu bireyi çekip çıkardığını savunan bir önceki yazıma “İyi ama İslam’da cemaat de var” diye itiraz etti. Tabii ki var. Hem evrensel bir cemaat olarak “ümmet” var, hem de belirli ekoller çevresinde oluşan tarikat ve cemaatler.
Ve İslam Bireyi Yarattı…
Yazar: Mustafa Akyol Tarih: August 8th, 2011[8 Ağustos 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
İslamiyet’ten önceki “cahiliye” Araplarının temel özelliğinin putperestlik olduğu, hemen her Müslüman tarafından bilinir. Ancak aynı Arapların bir özelliği daha vardır ki, putperestlik kadar önemli olmasına rağmen, daha az dikkat çeker: Kabilecilik.
Liberal Müslüman Olmaz mı?
Yazar: Mustafa Akyol Tarih: August 3rd, 2011[3 Ağustos 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Yeni Şafak gazetesinin ilgiyle okuduğum yazarlarından Özlem Albayrak, geçen hafta “Liberal Müslüman olur mu?” başlıklı bir yazı yazdı. Bu sorunun muhafazakar camiada bir süredir tartışıldığını belirten Özlem hanım, kendi cevabını da kestirmeden verdi: “Liberal Müslüman” olamazdı, en azından olmamalıydı, çünkü liberalizme göre “her birey kendi menfaati peşinde koşar”dı. Oysa İslam “bireye sorumluluklar-sınırlar-görevler ihdas etmiş” idi.
Anti-İslami Teröre Hoşgeldiniz
Yazar: Mustafa Akyol Tarih: August 2nd, 2011[27 Temmuz 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Batı dünyası, 11 Eylül 2001’den bu yana, “İslami terör” adını verdiği bir tehlikeyi tartışıp duruyordu. Norveçli fanatik Hıristiyan Anders Behring Breivik’in gerçekleştirdiği korkunç katliam ise, adına “anti-İslami terör” denebilecek, hiç beklenmedik bir olgu koydu önlerine.
Bunun, tabiri caizse “İslam’la kafayı bozmuş” olan Batı medyasında yeni ve olumlu bir tartışma başlatması muhtemel.
‘Bir Suç Teşkilatı’
Yazar: Mustafa Akyol Tarih: August 1st, 2011[1 Ağustos 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Genelkurmay eski başkanı Işık Koşaner, istifası sonrasında yayınladığı “veda mesajı”nda şöyle diyordu:
“Soruşturma ve uzun süreli tutuklamaların bir amacının da TSK’nın sürekli gündemde tutularak kamuoyunda bir suç teşkilatı olduğu izleniminin yaratılmaya çalışıldığı, bunu fırsat bilen yanlı medyanın da her türlü yalan haber, iftira ve suçlamalarla yüce ulusumuzu kendi silahlı kuvvetlerine karşı tavır almaya teşvik ettiği dikkatlerden kaçmamaktadır.”
Krallık mı İyi Cumhuriyet mi?
Yazar: Mustafa Akyol Tarih: July 25th, 2011[25 Temmuz 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Yunan başkentinde altı ayda bir düzenlenen bir Ortadoğu Konferansı var. ABD’den, Avrupa’dan ve Ortadoğu’dan yüzlerce akademisyen ve diplomat bir araya gelip Arap dünyasının sorunlarını ve İsrail-Filistin meselesini tartışıyor. Ben de üçtür buradayım.
Bu seneki toplantının ana konusu, son altı aydır Ortadoğu’da esen “Arap Baharı” rüzgarları. Ele alınan enteresan temalardan biriyse, bu demokratikleşme rüzgarı karşısında bölgenin krallıkları ve cumhuriyetleri tarafından verilen farklı tepkiler.
‘Kürt Siyasal Hareketi’ mi Dediniz?
Yazar: Mustafa Akyol Tarih: July 20th, 2011[20 Temmuz 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
PKK’nın ve onun yan kuruluşlarının nasıl tanımlanması gerektiği, sıkça gündeme gelen önemli bir tartışma.
Cengiz Çandar, TESEV için hazırladığı titiz ve kapsamlı raporunda, “Kürt isyanı” nitelemesini önerdi ki, bu benim de katılabileceğim bir yaklaşım. Ama isyan var, isyan var. İsyancıların hangi yöntemleri kullandığı, çok önemli bir ayrıntı. PKK ise, sivilleri de hedef aldığı, yani “terör” yönetimini de kullanageldiği için, bence “terörist” bir boyuta sahip.
Kürt Halkçılarından Sakınınız
Yazar: Mustafa Akyol Tarih: July 18th, 2011[18 Temmuz 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Evvela, terör saldırısıyla şehit düşen 13 askerimizi acıyla ve saygıyla anıyorum. Allah’tan ruhlarına rahmet, acılı ailelerine sabır diliyorum.
Bunun PKK’nın Türkiye’ye yaşattığı sayısız acılardan biri olduğu ortada. Bu örgüt, bugüne dek altı bine yakın güvenlik görevlisini ve neredeyse bir o kadar sivil vatandaşı öldürdü. (Ve o yüzden, bence, sadece “isyancı” bir gerilla hareketi değil, sivilleri de vuran bir terör örgütü olarak nitelendirilmeyi hak etti.)
Ümmetçilik ve Kürt Sorunu
Yazar: Mustafa Akyol Tarih: July 13th, 2011[13 Temmuz 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
BDP’nin “Bağımsız” vekillerinden Altan Tan, Radikal’den Ezgi Başaran’a bir röportaj vermiş. “Ümmetçi kalınabilseydi Kürt sorunu çözülürdü” manşetli söyleşide, Sayın Tan, özetle şöyle demiş:
“İktidarın sahibi olan Müslüman Türkler ümmetçi kalabilselerdi, her şey farklı olabilirdi… Başta Kürt sorunu olmak üzere bütün sorunlar çözülürdü.”
‘Allah’tan Başka Galip Yoktur’
Yazar: Mustafa Akyol Tarih: July 6th, 2011[6 Haziran 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Başbakan Erdoğan’ın seçimden sonraki ilk parti grup toplantısında yaptığı konuşma, kayda değerdi. Yeni seçilmiş AK Parti vekillerini “kibir”e karşı uyaran Erdoğan, ardından şu ilginç hatırlatmayı yaptı:
“Tarihin en büyük medeniyetlerinden Endülüs devletinin Granada’da inşa ettiği El Hamra Sarayı’nın duvarlarında sultanların kibrini ve azametini engellemek için ‘Ve la galibe illallah’ yani, ‘Allah’tan başka zafer sahibi yoktur’ yazar.”
Bırakınız Sivas’ı Ansınlar
Yazar: Mustafa Akyol Tarih: July 4th, 2011[4 Temmuz 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Bu cumartesi çok lüzumsuz bir gerilim yaşandı Sivas’ta. 18 yıl öncesinin korkunç olaylarını anmak isteyen sivil gruplar, Madımak mekanına yürüyüp orada basın açıklaması yapmak istediler. Ama polis, otelin olduğu sokağa barikat kurmuştu. Barikatı aşmak isteyenler, polis mukavemetiyle karşılaştı; bildiğiniz “biber gazı” manzaraları yaşandı.
Mustafa Akyol'u her Pazartesi saat 20.00'de TGRT Haber'de yayınlanan "Siyasi Akıl"da, her Çarşamba ise
saat 20.00'de Mehtap TV'de yayınlanan 