May 7, 2008
Ateist Türk Olur
[7 Mayıs 2008 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Şair ve yazar İsmet Özel’in Akşam gazetesinden Nagehan Alçı’ya verdiği söyleşi, geçen haftalarda yankı buldu. Özel, özetle, “Ateist Türk olmaz” diyor ve her Türk’ün Müslüman olması gerektiğini, Müslüman olmayanın Türk’ten sayılmayacağını ileri sürüyordu.
Yazan: Mustafa Akyol Tarih: 7:17 PM | Yorumlar (13)
May 5, 2008
Jakobenizm’i ‘Jurnallemek’
[5 Mayıs 2008 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Geçen hafta bir köşeyazarı beni “Türkiye’yi Amerika’ya jurnallemekle” suçladı. Sebep, bir ay kadar önce The Wall Street Journal gazetesinde yayınlanan bir makalemde AK Parti’ye yönelik kapatma davasını anti-demokratik bir girişim olarak yorumlamamdı. Benzeri ithamlara daha önce de bir kaç marjinal “ulusalcı” yayında hedef olmuştum. Bu nedenle, sadece teorik düzeyde de olsa, iki çift laf etmekte fayda var.
Yazan: Mustafa Akyol Tarih: 11:18 AM | Yorumlar (17)
April 30, 2008
İnsan Onurunu Kimler Çiğner?
[30 Nisan 2008 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Anayasa Mahkemesi Başkanı Sayın Haşim Kılıç’ın, kurumunun 46. yıldönümü nedeniyle düzenlenen törende yaptığı konuşma, ayakta alkışlanmaya değer bir metindi. En vurucu noktası da kanımca şu cümleydi: “İnsan onuruna saygı, insanın ne olacağına ve nasıl olacağına kendisinin karar vermesini gerektirir."
Bu, yani “bireyin kendi kaderini tayin hakkı”, özgürlüğün temelidir. Bütün dikta rejimlerinin ortak özelliği de bu hakkı yok etmektir.
Yazan: Mustafa Akyol Tarih: 10:48 AM | Yorumlar (35)
April 28, 2008
‘Dünya İşleri’ ve Laiklik Klişeleri
[28 Nisan 2008 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Türkiye’de onyıllardır çiğnenen bir sakız vardır: Laikliğin “din ve dünya işlerinin ayrılması” olduğu söylenir. En son Rahşan Ecevit de Milliyet’ten Fikret Bila’ya verdiği röportajda bu klişeyi tekrarlamış.
Oysa bu son derece yanlış bir laftır. Gerçekte laiklik, din ve devletin ayrılmasıdır. Anayasa’nın 24. maddesi de zaten laikliğin “devletin düzeninin dine dayandırılmaması” olduğunu belirtir.
Peki “devletin düzeni”nden başka “dünya işi” yok mu?
Yazan: Mustafa Akyol Tarih: 10:40 AM | Yorumlar (34)
April 23, 2008
Külyutmaz Laikçiler
[23 Nisan 2008 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Yazı yazmanın hoş getirilerinden biri okur yorumları. Bu yorumlar hem yazdıklarınızın nasıl karşılandığını gösteriyor, hem de ülkenin “zihinsel haritası”na dair ipuçları veriyor. Benim bu ipuçlarından çıkardığım sonuç şu: Ülkemizde analitik düşünen, dolayısıyla argümanları anlayan, nüansları gören pek çok insan var. Ancak sadece “ezber” tekrar eden, düşünmek yerine slogan atanlar da var. Hem de mebzul miktarda.
Yazan: Mustafa Akyol Tarih: 7:00 AM | Yorumlar (41)
April 21, 2008
Jakobenizm Amerika’da!
[21 Nisan 2008 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
WASHINGTON – Geçen Perşembe günü ABD’nin başkentindeki düşünce kuruluşlarının en hatırı sayılanlardan biri olan Brookings Enstitüsü’nde bir panele katıldım. Washington’daki “Türkiye uzmanları” arasında kanımca en objektif ve omurgalı isim olan Ömer Taşpınar’ın düzenlediği ve yönettiği panel, “Türkiye’nin Yeni Anayasal Krizi: Yargısal Bir Darbe mi?” başlığını taşıyordu. Konuşmacı olarak da üç kişi vardı: “Sivil anayasa taslağı”nın yazarlarından biri olan Gazi Üniversitesi’nden hukuk profesörü Levent Köker, ben, ve takdime hiç ihtiyaç duymayan bir şahsiyet: Mümtaz Soysal.
Yazan: Mustafa Akyol Tarih: 4:14 PM | Yorumlar (7)
April 20, 2008
Washington’da ‘Yargı Darbesi’ Tartışması
Geçen Perşembe günü ABD’nin başkentindeki Brookings Enstitüsü’nde düzenlenen “Türkiye’nin Yeni Anayasal Krizi: Yargısal Bir Darbe mi” başlıklı panelde Prof. Levent Köker ve Prof. Mümtaz Soysal ile birlikte ben de söz almıştım. Zaman gazetesi, paneldeki tartışmayı, özellikle de benimle Prof. Soysal arasında geçen polemiği, şöyle haber yapmış:
Yazan: Mustafa Akyol Tarih: 2:44 PM | Yorumlar (10)
April 14, 2008
Diktatörler ‘Bağımsızlık’ Sever
[14 Nisan 2008 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Son bir kaç haftadır Türkiye’deki demokrasi muhaliflerinin ortak bir öfkesi var. Hepsi, bir ağızdan, Jose M. Barroso veya Olli Rehn gibi Avrupa Birliği yetkililerine köpürüyor, onları “sakın ha iç işlerimize karışmayın” diye uyarıyorlar. “İç işlerimiz” dedikleri de, halkın yarısının oyunu almış meşru bir partiyi tasviye etmeye yönelik “yargısal darbe” süreci.
Yani, aslında söz konusu demokrasi muhalifleri, AB yetkililerine ve tüm diğer “özgür dünya”ya, mealen, “siz ne karışıyorsunuz kardeşim, kendi memleketimizde ağız tadıyla bir darbe yapamayacak mıyız?” demiş oluyorlar.
Yazan: Mustafa Akyol Tarih: 12:06 AM | Yorumlar (8)
April 9, 2008
Evet, İslam Türkiye’nin ‘Çimentosu’dur
[9 Nisan 2008 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Yargıtay Başsavcısı AK Parti’nin kapatılması istemiyle hazırladığı iddianamesinde Başbakan Tayyip Erdoğan’a bir sürü “laiklik karşıtı eylem” atfediyor. Bunların arasında Başbakan’ın “en büyük dileğim başı kapalı kızlarımızla, başı açıkların el ele dolaştığı bir üniversitedir” gibi sözleri de var. Dünyada hiç bir aklı başında insanın itiraz etmeyeceği böylesine bir söz, Başsavcı’ya göre siyasetten men edilmeyi gerektiren bir suç teşkil etmiş oluyor. Akıl alır gibi değil.
Yazan: Mustafa Akyol Tarih: 12:51 AM | Yorumlar (52)
April 7, 2008
AK Parti’yi Kapatan, ‘Kürdistan’ Yolunu Açar
[7 Nisan 2008 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Eğer Yargıtay Başsavcısı’nın iddianamesi Anayasa Mahkemesi tarafından haklı bulunur da AK Parti kapatılırsa bu işe en çok kim sevinir, biliyor musunuz? Elbette bizzat Yargıtay Başsavcısı ve onun “dünya görüşünü” paylaşanlar. Yani “devlet”in epey bir kısmı ve de CHP. (Zaten biri, ötekinin “sivil” kanadı.)
Ama sadece o kadar değil. Bu işe çok sevinecek ve bundan bir hayli karlı çıkacak birileri daha var: Abdullah Öcalan ile onun “dağdaki” ve “ovadaki” arkadaşları.
Yazan: Mustafa Akyol Tarih: 11:33 AM | Yorumlar (23)
April 2, 2008
Kentteki Manken ve Dağdaki Çoban
[2 Nisan 2008 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Manken Aysun Kayacı, NTV'de yayınlanan "Haydi Gel Benimle Ol" adlı programda "siyaset felsefesi"ni ifşa etmiş. "Ben artık demokrasiyi de sorgulamaya" başladım demiş ve itirazını açıklamış: "Dağdaki çobanla benim oyum neden eşit?"
Eğer bu soru sadece söz konusu hanımefendiye ait olsaydı, çok önemsemeyebilirdik. Ama onun "yaşam biçimi"ni ve "dünya görüşü"nü paylaşan daha pek çok kişi böyle düşünüyor. Onun için, evet, gerçekten de sormak gerek: Ülkemizdeki seçkinler, yahut "Beyaz Türkler" ile "dağdaki çobanın" oyu neden eşit?
Yazan: Mustafa Akyol Tarih: 11:09 AM | Yorumlar (65)
March 31, 2008
Din ve Açık Toplum
[31 Mart 2008 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
NEW YORK – “Dünyanın başkenti”nde, bir otel odasındayım. Haber kanalı Fox News’te enteresan bir söyleşi var: Birlikte dua eden çiftlerin neden daha mutlu ve istikrarlı evlilikler kurduklarını anlatan bir uzmanın görüşleri konuşuluyor, uzun uzun. Otelden çıkıp 6. caddede yürürken de, “ballı fıstık” satan küçük tezgahının yanında yere seccadesini sermiş namaz kılan takkeli bir Müslüman gözüme çarpıyor. Adam, binlerce kişinin yürüdüğü geniş bulvarın orta yerinde ağır ağır kıyam, rüku ve secde ediyor, kimsenin dönüp de baktığı yok.
Yazan: Mustafa Akyol Tarih: 12:06 PM | Yorumlar (13)
March 29, 2008
‘Laik Cihad’ ve ‘Din ve Açık Toplum’ Sempozyumu
İngilizce yazı ve çalışmaları da takip edenler için iki öneride bulunabilirim. Birincisi geçtiğimiz Çarşamba günü The Wall Street Journal gazetesinde yayınlanan "Secular Jihad—A Judicial Attack on Turkish Democracy" (Laik Cihad: Türk Demokrasisine Yargısal Saldırı) başlıklı yazım, diğeri ise Council on Foreign Relations (CFR) adlı düşünce kuruluşunda geçtiğimiz Salı günü düzenlenen "Din ve Açık Toplum" başlıklı sempozyumda katıldığım panel. Maksat, "Türkiye'yi tanıtmak"...
Yazan: Mustafa Akyol Tarih: 1:20 AM | Yorumlar (8)
March 26, 2008
Laik Devlette İçki Yasağı
[26 Mart 2008 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Son yıllarda medyanın “laikçi” kanadının dilinden düşmeyen bir hikaye var: Bazı AK Partili belediyelerin “içki yasağı” getirerek laikliği “aşındırıyor” olması. Yargıtay Başsavcısı da bu hikayeyi ciddiye almış olacak ki, iddianamesinde sıraladığı AK Parti’nin “laiklik ilkesine aykırı eylemleri”ne “alkollü içki satış ve tüketim alanlarının daraltılması ve giderek yasaklanması”nı da dahil etmiş. Acaba haklı mı?
Yazan: Mustafa Akyol Tarih: 11:49 AM | Yorumlar (21)
March 24, 2008
Türkiye’yi Dindarsızlaştırma Projesi
[24 Mart 2008 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Yargıtay Başsavcısı, AK Parti’nin kapatılmasını isteyen iddianamesinde laikliğin “dinsizlik” olmadığı yönündeki bildik klişeyi tekrarlıyor. Aslında haklı. Onun ve diğer rejim gardiyanlarının kafasındaki laikliğin özü “dinsizlik” değil, “dindarsızlık”. Hedef, Türk toplumundan dindarlığın kökünü kazımak.
Sayın Başsavcı’nın yorumları ve alıntıladığı Anayasa Mahkemesi kararları, bu konuda bizleri aydınlatan incilerle dolu. Öncelikle laiklik, sadece devleti değil, toplumu ve bireyleri de tanımlayan bir ilke olarak tarif ediliyor. Yani devletin laik olması yetmiyor. Onun minik kopyaları olması istenen biz vatandaşların da laik olması lazım.
Yazan: Mustafa Akyol Tarih: 5:56 AM | Yorumlar (37)
March 19, 2008
Bu Laiklik, Sovyet Laikliği
[19 Mart 2008 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
İsveç Dışişleri Bakanı Carl Bildt, Yargıtay Başsavcısı’nın “astronomik derecede tuhaf” girişimi karşısında şaşırmış. Bunun neden Avrupa normlarına aykırı olduğunu da şöyle özetlemiş: “Biz, Avrupa’da dini inançlara saygı gösteririz. Dindar olmaları insanların kamu görevlerinden men edilmesini gerektirmez. Bu yapılırsa insan hakları ihlali olur.”
Aslında İsveçli bakan, Türkiye’yi dışarıdan izleyen (yani Türk resmi ideolojisiyle beyni yıkanmamış olan) hemen herkesin kolaylıkla görebildiği bir problemi teşhis etmiş: Aslında “ideolojisiz devlet” ilkesinin bir parçası olması gereken laikliğin, Türkiye’de düpedüz din karşıtı bir ideoloji gibi yorumlanıyor olması.
Yazan: Mustafa Akyol Tarih: 7:11 AM | Yorumlar (40)
March 16, 2008
‘Rejim’i İyice Tanımış Olduk
[17 Mart 2008 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Yoksa siz de Türkiye’yi demokratik bir ülke sanan o saf ve iyi niyetli vatandaşlardan biri miydiniz? Umarım, Yargıtay Başsavcısı’nın son marifetiyle kendinize gelmiş, memleketin kaç bucak olduğunu iyice öğrenmişsinizdir. Sayın Başsavcı, o anlı-şanlı, yere-göğe sığmayan rejimimizin nasıl bir şey olduğunu hepimize yeniden hatırlattı.
Yazan: Mustafa Akyol Tarih: 8:36 PM | Yorumlar (34)
March 14, 2008
Ak Parti'ye Kapatma Davası!
Bu akıl almaz olay karşısında diyebileceğim tek bir şey var:
Bu devletin vatandaşı olmaktan utanç duyuyorum.
"Milleti kapatmaktan" başka hiç bir işlevi olmayan zihniyetin kendisi kapanmadıkça da bu değişmeyecek...
Yazan: Mustafa Akyol Tarih: 11:35 PM | Yorumlar (56)
March 12, 2008
Kur’an’da Başörtüsü: Var mı, Yok mu?
[12 Mart 2008 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Türkiye’de bitmek-tükenmek bilmeyen “başörtüsü savaşları”nın bir cephesi de “ilahiyat” sosuna batırılmış durumda. Başörtüsüne “laiklik” adına karşı çıkanların bazıları, enteresan ve çelişkili bir biçimde, “dini argüman” kullanıyor. Muhafazakar hanımlara, “Kuran’da başörtüsü açıkça yazmıyor, onun için bunu takmayın” diyorlar. Deniz Baykal’dan Özdemir İnce’ye kadar bir dizi renkli şahsiyet, bu “laik fetvacılık” işine soyunmuş vaziyette.
Mesele bu kadar “avam”a indiğinden olacak, bazen bana da soranlar oluyor; “Sence Kuran’da başörtüsü var mı” diye. Benim naçizane cevabım şu: “Olduğuna kanaat getiren için vardır, getirmeyen için yoktur.”
Yazan: Mustafa Akyol Tarih: 10:54 AM | Yorumlar (150)
March 10, 2008
‘Politik Çözüm’ün Parametreleri
[10 Mart 2008 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Bazılarımız için “Kürt sorunu” ve “politik çözüm” kavramları hala bir tabu. Ama emekli generallerin bile “bu konuda bugüne kadar yanlış yaptık” dediği ve muvazzafların da “askeri çözümün yetmediğini” kabul ettiği bir devirde, artık biraz daha açık düşünmek lazım. Bunu yaparken de evvela her iki “taraf”ta var olan bazı ezberleri bozmak gerek.
Yazan: Mustafa Akyol Tarih: 1:07 PM | Yorumlar (9)
March 5, 2008
İslam Dünyası Niçin Geri? (II)
[6 Mart 2008 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Dokuzuncu yüzyılda İspanya’da yaşayan Paul Alvarus adlı Hıristiyan düşünür, dindaşları arasında hızla yayılan “İslam hayranlığı”ndan yakınarak şöyle yazıyordu:
“Hıristiyan gençler, Arap şiir ve yazılarını hatmeder oldu. Arap ilahiyatçı ve filozoflarını, onları çürütmek için değil, Arapça’yı daha zarif konuşmak için okuyorlar. Latince’yi, Kutsal Kitabı, İnciller’i unuttular!” (People of the Book, Zachary Karabell, s. 67)
Yazan: Mustafa Akyol Tarih: 11:08 AM | Yorumlar (34)
March 3, 2008
İslam Dünyası Niçin Geri? (I)
[3 Mart 2008 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Milliyet yazarı Yaman Törüner köşesinde “İslam Gerçeği” başlıklı bir dizi başlattı. Amerika’da son yıllarda yükselen “İslam fobisi”nin en başta gelen körükleyicisi olan Robert Spencer’ın tezlerine atıfta bulunarak, “İslam dünyası niçin geri” diye soruyor ve sorunun kaynağının doğrudan İslamiyet olma ihtimalini irdeliyor.
Yazan: Mustafa Akyol Tarih: 10:53 AM | Yorumlar (16)
February 27, 2008
Kürtler İçin, Kürtlere Rağmen
[27 Şubat 2008 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Şu günlerde ordumuz PKK’ya karşı Kuzey Irak dağlarında kahramanca mücadele ediyor. Biz de milletçe sınır ötesine kulak kabartmış, hangi mevkide hangi çatışmanın yaşandığını izler durumdayız. PKK’nın “askeri” yönüne bir hayli vakıf olduk yani. Ama bu terör örgütünün bir de hiç atlamamız gereken “ideolojik” yönü var.
Bu yöne ışık tutan enteresan bir anekdot, bir ay kadar önce büyük bir gazetecilik başarısı göstererek Kandil Dağı’na çıkan Ahmet Altan ve Yasemin Çongar’dan gelmişti. Taraf gazetesi adına PKK’nın yönetim kadrosu ile konuşan bu ikiliden ilki, terör örgütünün “laiklik” anlayışı konusunda şu ilginç notu düşmüştü:
Yazan: Mustafa Akyol Tarih: 2:37 PM | Yorumlar (13)
February 25, 2008
Dindarların Liberalizmi
[25 Şubat 2008 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
“301 başörtülü kadın”ın ilan ettiği ve imzacı sayısı bini aşan “Biz henüz özgür olmadık” başlıklı bildiriye tek kelimeyle şapka çıkarmak gerek. Bu “türbanlı” hanımların “biz sadece kendimiz değil, bu toplumdaki herkes için özgürlük istiyoruz” demesi, Türkiye’deki bir dizi ezberi bozan çok önemli bir mesaj. Söz konusu ezberlerin başında ise, liberal düşünce ile İslami dindarlığın birbiriyle çelişkili olduğu varsayımı geliyor.
Yazan: Mustafa Akyol Tarih: 10:26 AM | Yorumlar (18)
February 20, 2008
Çok İyi Bir Yazı
International Herald Tribune’de yayınlanan Phillip Blond ve Adrian Pabst imzalı "Integrating Islam into The West" başlıklı makale, Avrupa’daki laiklik anlayışının (ABD’dekinden farklı olarak) nasıl ve neden din özgürlüğüne engel olduğunu ve dindarları kucaklayamadığını anlatıyor. Radikal’in "Avrupa Laikliği Entegrasyona Engel" başlığıyla çevirip yayınladığı yazıyı şiddetle tavsiye ediyorum. Türkiye’deki nevi şahsına münhasır laikliğin yanında yine de çok hoşgörülü kalan “Avrupa modeli”nin sorunlarını çok iyi anlatmış.
Yazan: Mustafa Akyol Tarih: 1:46 PM | Yorumlar (5)
Önceki 10 yazı...
Feb 20, 2008 - AK Parti Liberalleri KaybetmemeliFeb 18, 2008 - Nişantaşı’nın Korkuları
Feb 13, 2008 - ‘Şimdi Türbanın Sırası mıydı?’
Feb 11, 2008 - Ateistlerin İnancı
Feb 6, 2008 - Bilimperestlerin Yanılgıları
Feb 4, 2008 - Üniversitede Ateist Dikta Çağrısı
Jan 30, 2008 - Liberal Laiklik Din İçin de İyidir
Jan 28, 2008 - Vatandaşlar Cumhuriyet’in Dekoru Değildir
Jan 23, 2008 - ‘Çağdaş’ Türklerin Korkulu Rüyası
Jan 21, 2008 - Muasır Medeniyetten Başörtüsü Dersleri
TÜM YAZILAR »
