Islam Without Extremes - by Mustafa Akyol
 

İslam ve Müslümanlar

...now browsing by category

 

Müslüman Ülke mi, Müslümanca Ülke mi?

Wednesday, October 6th, 2010

[6 Ekim 2010 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]

MHP yöneticilerinin Kars’taki Ani Harabeleri’nde kıldığı namaza ne demek lazım?

Ben öncelikle “Allah kabul etsin” diyorum. Çünkü dünyanın hiç bir noktasındaki hiç bir ibadetten rahatsız olmuyorum, olmam. MHP’lilerin Ma’un Suresi’nde kınananlar gibi “gösteriş” için namaz kıldıklarını da söyleyemem. Kimsenin kalbini açıp “niyet”ine bakamam çünkü.

Yazının Devamı »

‘Hocaya Sadakat’ Kimin Şerefi?

Monday, August 23rd, 2010

[23 Ağustos 2010 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]

Saadet Partisi’ndeki gerilim, geçen günkü “olaylı iftar”la iyice yükseldi. Genel başkan Numan Kurtulmuş’un da katıldığı yemeği basan Erbakan yandaşları, masa-sandalye devirdi, arbede çıkardı, habercileri tartakladı.

Bir yandan da Erbakan’ı kast ederek topluca bağırdılar: “Hocaya sadakat şerefimizdir.”

Yazının Devamı »

‘Tek Doğru’dan Çoğulculuğa Giden Yol

Monday, August 16th, 2010

[16 Ağustos 2010 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]

Çağdaş liberal düşüncenin Türkiye’deki en yetkin iki temsilcisinden biri olan Mustafa Erdoğan hoca (ki diğeri Atilla Yayla hocadır), geçen haftaki “Çoğulculuk, Akılcılık ve Hoşgörü” başlıklı Açık Görüş makalesinde benim bir yazımı eleştirdi. Hem zarif ve mültefit üslubu hem de işaret ettiği önemli gerçekler için kendisine müteşekkirim.

Yazının Devamı »

Niçin Müslümanlardan Büyük İsimler Çıkmıyor?

Wednesday, July 21st, 2010

[21 Temmuz 2010 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]

Hürriyet’in İslamofobik yazarı Özdemir İnce, geçenlerde “Neden Müslümanlar çağa uyumsuz?” diye bir yazı yazdı. Ve Müslümanlara hitaben şöyle sordu:

“Aranızdan neden büyük fizikçiler, matematikçiler, kimyacılar, bilim adamları, büyük müzisyenler, ressamlar, heykeltıraşlar, yazarlar, filozoflar çıkmıyor? O kendi tekke ve tarikat hesabınıza göre değil, dünya ölçüsüne göre.”

Yazının Devamı »

Allah’ın Enstrümanı Olmak

Wednesday, June 9th, 2010

[9 Haziran 2010 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]

Mavi Marmara’nın kahraman yolcularından biri, gazeteci dostum Hakan Albayrak idi. Ve Albayrak, İsrail saldırısına uğramadan 12 saat önce Akdeniz açıklarında yazdığı Yeni Şafak yazısında şöyle diyordu:

“Yarın ve sonraki günlerde başımıza nelerin geleceğini bilmiyorum. Ama yeni bir dünyanın şekillenmekte olduğunu ve ‘Gazze’ye Özgürlük Filosu’nun bu sürece önemli bir katkı teşkil ettiğini, Cenâb-ı Hakk’ın bizi büyük bir devrimde enstrüman olarak kullandığını iliklerime kadar hissediyorum.”

Yazının Devamı »

Çırpınırdı Akdeniz, Bakıp Türk’ün Bayrağına…

Monday, June 7th, 2010

[7 Haziran 2010 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]

Ünlü “Çırpınırdı Karadeniz” marşının en çarpıcı dizeleri şöyledir:

“Ayrı düştüm dost elinden,
Yıllar var ki çarpar sinem.
Vefalı Türk geldi yine,
Selam Türk’ün bayrağına.”

Yazının Devamı »

Vuruldular, Tertemiz Alınlarından…

Wednesday, June 2nd, 2010

[2 Haziran 2010 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]

Akdeniz sularında kapkara adamlar tarafından şehit edilen kahramanlarımızı rahmet ve minnetle anıyorum.

Dünya ekranlarına düşen cansız bedenleri, tam da Akif”in Çanakkale şehitleri için dediği gibiydi:

“Vurulup, tertemiz alnından, uzanmış yatıyor”…

Ve yine Akif’in dediği gibi, “gökten ecdat inerek öpse” idi o pak alınlarını, değerdi…

Yazının Devamı »

Okunası Yazılar: Terakkinin ‘Nasıl’ı, ‘Niçin’i

Wednesday, May 19th, 2010

Prof. İskender Öksüz, Star’ın Açık Görüş ekinde çok önemli bulduğum makaleler yazıyor, bir süredir. Bilhassa Terakkinin ‘Nasıl’ı, ‘Niçin’i başlıklı geçen haftaki yazısını şiddetle tavsiye ediyorum. Şu kısmı, biraz özet niteliğinde:

Batı’yı Batı yapan ne makine, ne gemi, ne de matbaadır. Makineyi, gemiyi, matbaayı ihtiyaç haline getiren toplum yapısıdır, siyasî yapıdır. Bunları yapanlara, kullananlara ve bütün topluma refah ve itibar sunan toplum yapısıdır. Bilim, eğitim, teknoloji kurumları bu toplum yapısının ihtiyacı, talebi, zorlaması ve çekmesiyle kurulmuştur. Bazı akıllı liderlerin ittirmesiyle değil.

Yazının Devamı »

İslam ve Özgürlük: Var Mı Bir Sorun?

Monday, May 10th, 2010

[10 Mayıs 2010 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]

Önceki hafta, AK Parti gençlik kollarının düzenlediği “İslam ve özgürlük” konulu bir sohbetteydim. Ondan bir süre önce Liberal Düşünce

Topluluğu’nun bir toplantısında aynı mevzu ele almıştı. Mesele, köşe yazısı ve makaleler yoluyla basında da gündeme geliyor.

Böyle olması da iyi. Ancak bence bu konudaki tartışmalar bir dizi kafa karışıklığı içinde yürüyor ki, bir kaçını ele alayım.

Yazının Devamı »

Bir ‘Zihin Durdurucu’ Olarak ‘Ilımlı İslam’

Monday, April 5th, 2010

[4 Nisan 2010 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]

Frenkçe’de “mind stopper” diye bir laf var. Türkçe’ye çevirirsek “zihin durdurucu” demek. Kasıt, insanın zihnini çalıştırıp yeni fikirlere ulaşmasına engel olan, ona “bu noktadan fazlasını düşünme, orada dur” diyen duvarlar. Ne kadar çok zihin durdurucunuz varsa, o kadar çok hapsediyorsunuz aklınızı.

Yazının Devamı »

Batı’yı Da Yeterince Eleştiriyor Muyum?

Monday, April 5th, 2010

[Belki bu biraz fazla kişisel bir “entry” olacak, ama olsun. Kendi tarihime bir “not düşmek” istedim.]
Derin Düşüce sitesi, sağolsun, bazı yazılarımı yayınlıyor. En son Mardin Fetvası ve Müslüman Ulusalcılık başlıklı yazımı da kullanmış. Bu yazıya gelen eleştirel yorumlardan biri ise dikkatimi ve ilgimi çekti. Sayın yorumcu “Mustafa beyin hep bir tarafa yüklenen yazılarını okuyunca çok rahatsız oluyorum” demiş. Sonra da şöyle sormuş:

Bu arada Mustafa beyi takip ederim… benden daha sıkı bir takipçisi var ise lütfen bana İsrail, ABD ve Batı’yı eleştirebilen bir yazısı veya yazıları var ise link verebilir mi?

Yazının Devamı »

Benim Gözümde Said Nursi

Friday, April 2nd, 2010

[Yeni Asya gazetesinin Aydınların Gözünde Said Nursi ekinde yayınlandı]

Said Nursi isminin bende uyandırdığı en güçlü duygu saygıdır. Merhuma büyük saygı duyuyorum, çünkü inandığı mukaddes değerleri savunmak için çileli bir hayat sürmüştür. Tek Parti devri gibi ağır bir istibdat altında verdiği idealist mücadeleyi, fikirlerine katılmayan fakat adalet duygusuna sahip insanların da takdir edeceğine, etmesi gerektiğine inanıyorum.

Yazının Devamı »

Mardin Fetvası Ve Müslüman Ulusalcılık

Wednesday, March 31st, 2010

[31 Mart 2010 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]

Geçen hafta sonu Mardin Artuklu Üniversitesi’nde düzenlenen İbn-i Teymiye konferansı, oldukça geniş bir yelpazenin boy hedefi oluverdi. Konferansı “emperyalist İngiltere”nin organize ettiği ve amacının “işbirlikçi İslam” yaratmak olduğu yönünde sert eleştiriler yapıldı ve yapılıyor. Patenti asıl Kemalist ulusalcılara ait olan “Ilımlı İslam komplosu” tezleri de havada uçuşuyor.
Eğer yanılmıyorsam bu yorumları yapanların hiç biri Mardin’de değildi. Ama ben oradaydım ve konferansı baştan sona izledim.

Yazının Devamı »

Bediüzzaman’dan Bilgelikler

Wednesday, March 24th, 2010

[24 Mart 2010 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]

Bediüzzaman Said Nursi, benim büyük saygı duyduğum şahsiyetlerden biridir. Hiç bir zaman “Nur talebesi” olmadıysam da, onun büyük eseri olan Risale-i Nur’dan çok istifade ettim. Dahası “üstad”ın samimiyetine ve davasında gösterdiği azim ve cesarete de hep hayran oldum.

Yazının Devamı »

Yeni Bir ‘Siyasal İslam’a Doğru

Wednesday, January 20th, 2010

[20 Ocak 2009 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]

Müslüman aydın Ümit Aktaş’ın geçen hafta Neşe Düzel’e söylediği şeyler önemliydi. Taraf’ın “İslamcılar Kadın Çalışsın İster” başlığıyla yayınladığı söyleşide ön plana çıkan mesele de, Türkiye İslamcılarının son yirmi yılda yaşadıkları dönüşümdü.
“1980′lerden önce demokrasi hepimiz için neredeyse bir küfürdü” diyen Aktaş, ekliyordu:
“Demokrasi, değişim, yenileşme, özgürleşme gibi şeyler ancak 80′den sonra İslamcılar tarafından tartışılıp savunulmaya başladı… (Böylece) Alevilerin de, gayrımüslimlerin de kendi kimliklerini özgürce yaşamaları gerektiğini savunan bir anlayış gelişti.”

Yazının Devamı »

İslam Geleneği Müslümanlara Yeter de Artar mı?

Wednesday, January 6th, 2010

[6 Ocak 2009 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]

Türkiye’deki İslami çevrelerde eskiden beridir tutan bir söylem var. İnsan hakları, demokrasi, piyasa ekonomisi, özgürlükler gibi “Batılı” kavramlar gündeme gelince, “bizim böyle ithal fikirlere ihtiyacımız yok, İslam bize yeter” deniyor. Ve konu hemen kapanıyor.

Son dönemde bazı saygıdeğer Müslüman aydınlar bu anlayışı yeniden savunuyorlar. Mesela, “ne liberalizm ne Marksizm, ne muhafazakârlık yaramıza merhem olamaz. Sıhhatli bir değişimi İslam’ın kaynaklarında aramalıyız” gibi argümanlar okuyoruz. Yazının Devamı »

Alanson’un Umresi Ve Muhafazakâr Olmayan İman

Monday, January 4th, 2010

[4 Ocak 2010 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]

Son çeyrek yüzyılda çok “MFÖ” (Mazhar-Fuat-Özkan) şarkısı dinledim ve hemen hepsini de çok sevdim. O yüzden Mazhar Alanson’un geçen hafta medyada yankılanan hatıralarını ayrı bir ilgiyle okudum. En ilginç bulduğum kısım da, başta Zaman olmak üzere bazı gazetelerin manşete çektiği “umre” hikayesiydi.

Yazının Devamı »

Din Mi Elden Gidiyor, Gelenek Mi?

Monday, December 28th, 2009

[28 Aralık 2009 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]

Zaman gazetesi köşe yazarlarından Ali Ünal, geçen hafta önemli bir yazı yazdı. “En Büyük Tuzak” başlıklı makalesinde, giderek “muhafazakârlaştığı” sanılan Türkiye’nin, aslında giderek sekülerleştiğini, yani dinden uzaklaştığını savundu.
Sayın Ünal’a göre AK Parti devrinde dindarlık artmamış, aksine 80′li ve 90′lı yıllara nazaran zayıflamıştı. Mesela eskiden “televizyon yayınları daha mazbuttu”. Veya:

“Aile yapısı çok daha sağlamdı ve ‘ma’ruf’a dayalı gelenekler, hâkimiyetini büyük ölçüde koruyordu. Başka ‘millet’lere ait âdet ve uygulamaların hiçbirine itibar edilmiyordu.”

Yazının Devamı »

Kadercilik Sahiden Dinden Mi Gelir?

Wednesday, November 25th, 2009

[25 Kasım 2009 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]

Her ikisi de üniversiteden hocam olan Ali Çarkoğlu ve Ersin Kalaycıoğlu’nun yürüttüğü “Türkiye’de Dindarlık” araştırmasını ilgiyle okudum. Tespitleri, ilginç ve önemliydi.
Mesela “hoşgörü” meselesi… Raporda, “Türkiye’de yüzde 89 ölçüsünde müthiş bir çoğunluğun kendi inanışlarında olmayan dinlere de saygı gösterilmesi gerektiğini düşündüğü” belirtiliyor. Yani durum ilk bakışta iyi. Ama bu hoşgörüyü hayata geçirmeye gelince işler değişiyor. Gayrımüslimlerin “kitap basıp yayınlaması veya fikirlerini açıklaması” hakkı sorulunca, buna “olur” verenlerin oranı yüzde 35 civarına geriliyor.

Yazının Devamı »

Malezya’daki ‘Erdoğancılar’

Monday, May 11th, 2009

[11 Mayıs 2009 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]

Türkiye’nin diğer Müslüman ülkeler için “model” yahut “örnek” olabileceğine dair birtakım lafları son yıllarda sık duyduk. Ancak bu pek gerçekçi bir yaklaşım değildi. Çünkü her ülkenin kendine has bir tarihi, sosyal yapısı, siyasi tecrübesi var. Hele de Türkiye, Müslüman dünyada oldukça nev-i şahsına münhasır bir memleket. Onu alıp da başka bir yere bir şablon gibi taşımak imkansız.

Yazının Devamı »

Şeker Mi, Ramazan Mı?

Monday, September 29th, 2008

[28 Eylül 2008 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]

Tüm okurların bayramını en iyi dileklerimle kutlarım. Adına her ne diyorlarsa…
Bu “bayramın adı” meselesi son yıllarda gündeme geldi. Geçen hafta da Sayın Başbakan “o, Şeker Bayramı veya ‘tatil’ değil, Ramazan Bayramı” diyerek konuyu bir daha gündeme taşıdı.

Yazının Devamı »

İslam Yüzünden Mi Geri Kaldık?

Wednesday, August 6th, 2008

[6 Ağustos 2088 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]

“Türban” yasağından imam-hatip alerjisine, 28 Şubat sürecinden “kapatma davası”na kadar Türkiye’deki otoriter laiklik örneklerinin hepsinin temelinde dinle ve özellikle İslam’la ilgili bir önkabul yatar. Bu önkabulün sahipleri, İslamiyet’in toplumsal hayatı etkilemesi durumunda mutlaka “gericilik” üreteceğine ve bizi “karanlığa” götüreceğine inanmıştır. Bu yüzden de laikliği, Batı’da olduğu gibi sadece devleti değil, aynı zamanda toplumu ve hatta bireyleri de tanımlayan totaliter bir ilke olarak tarif ederler.

Yazının Devamı »

İslam Adına Terör

Monday, July 14th, 2008

[14 Temmuz 2008 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]

İstanbul’daki ABD Başkonsolosluğu’na yapılan saldırı üzerine ilk söylenmesi gereken şey, kuşkusuz, şehit polislerimize Allah’tan rahmet ve yakınlarına başsağlığı dileği. Yaralı memurlarımız ise inşallah acil şifaya kavuşur. Saldırganlara karşı gösterdikleri kahramanca direniş, her türlü övgü ve minnete layık.
Peki ama bu terör eyleminin ardındaki ideoloji ne?

Yazının Devamı »

İslamofoblara Cevap [Derin Düşünce Sayesinde]

Friday, May 23rd, 2008

ABD’de 11 Eylül olayından sonra türeyen ve kendilerine “İslamofob” da denen “İslam karşıtı” kalemlerden bazılarıyla geçtiğimiz yıllarda tartışmıştım. Bunların en fanatik olanlarından Andrew Bostom’ın benim bir makaleme karşı yazdığı uzun reddiyeye karşı kaleme aldığım ondan da uzun reddiye, Frontpage isimli dergide “Still Standing For Islam-And Against Terrorism” başlığıyla Ekim 2004′te yayınlanmıştı.

Giderek yükselen fikir platformu Derin Düşünce‘nin değerli yazarlarından Ekrem Senai, sağolsun, benim bu hayli uzun makalemi üç parça halinde Türkçe’ye çevirdi ve söz konusu sitede yayınladı. “Hala İslam’ın Yanında ve Terörizmin Karşısındayım” başlıklı bu tercümenin bir, iki ve üç bölümlük metnini, ilgilenenlere (ve sabır yetirenlere!) tavsiye ediyorum. Ekrem Senai‘ye ve Derin Düşünce‘ye de müteşekkirim…

Şeriata Övgü

Wednesday, May 21st, 2008

[21 Mayıs 2008 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]

ABD’nin önde gelen gazetesi New York Times, bundan iki ay kadar önce İslam hukuku hakkında çok uzun, kapsamlı ve önemli bir makale yayınladı. “Şeriat, Hukuk Devleti Anlamına mı Geliyor?” (Does Shariah Mean The Rule of Law?) başlıklı yazı, Harvard Üniversitesi’nden genç hukuk profesörü Noah Feldman’ın imzasını taşıyordu ve epey de “ezber bozucu”ydu. Yazının Devamı »