İslam ve Müslümanlar
...now browsing by category
Wednesday, September 14th, 2011
Birlik ve beraberliğe en çok ihtiyacımız olan şu dönemde” diye başlayan beylik konuşmalar, “Eski Türkiye”nin alamet-i farikası gibiydi. Askerlerin belirlediği “milli doğrular” her vatandaşa dayatılır, hele de Kıbrıs ya da “sözde Ermeni Soykırımı” gibi “milli dava”larda herkesin aynı çizgide birleşmesi istenirdi.
Ama Eski Türkiye’nin pabucu dama atıldı. “Birlik ve beraberliğe en çok ihtiyacımız olan şu dönemde” diye başlayan cümleleri, bugün daha ziyade espri malzemesi olarak duyuyoruz. O zaman dikte edilen “milli doğru”lara aykırı sesleri de artık özgürce çıkarıyor ve işitiyoruz.
Yazının tamamı »
Kategori İslam Dünyası ve Ortadoğu, İslam ve Müslümanlar, Medyaya Eleştiri | 2 Yorum »
Wednesday, September 7th, 2011
Bir gün bir kitap okudum ve bütün hayatım değişti” demeye henüz fırsatım olmadı. Ama geçen hafta bir Twitter mesajı yazdım ve gündemim birazcık değişti. Taraf yazarı Ayşe Hür’ün sayfasına konuk oldum birden bire.
Önce “olayın” özeti: Ayşe Hür, son üç haftadır Kur’an-ı Kerim üzerine yazıyor. Önce “savaş ayetleri”ni konu edindi. Sonraki hafta, “Ama hangi Kuran’ı esas alacağız” diye başlık atıp, Kur’an metninin tarihçesine girdi. Zaman’dan Ali Ünal, bu yazıya biraz sert bir cevap verdi. Ben de, “bilgisel içeriğine katıldığımı” not ederek, yani üslubundan ayrı durarak, Ali Ünal’ın yazısını Twitter’da önerdim.
Kategori İslam ve Müslümanlar, Medyaya Eleştiri | 36 Yorum »
Wednesday, August 31st, 2011
Büyük İslam mütefekkiri Bediüzzaman Said Nursi, bundan tam bir asır önceki Şam hutbesinde şöyle demişti: “Asya’nın bahtının miftahı, meşveret ve şuradır.”
Bu, bugünkü dille, “Doğu’nun kaderinin anahtarı demokrasidir” demekti. Genç Said, bu vizyonu daha 1910’larda geliştirebilmişti, çünkü o her şeyden önce bir “meşrutiyet aydını” idi. Namık Kemal gibi Genç Osmanlılar’ın inşa ettiği “hürriyetçiliği” ve “istibdad” karşıtlığını benimsemiş, Batı’nın ilerlemesindeki en büyük sırrın yine “hürriyet” olduğunu da fark etmişti.
Yazının tamamı »
Kategori İslam Dünyası ve Ortadoğu, İslam ve Müslümanlar | 1 Yorum »
Wednesday, August 17th, 2011
Yeni Şafak’ın değerli yazarı Özlem Albayrak ile, onun “Liberal Müslüman olur mu?” başlıklı bir yazısı üzerine verimli bir polemiğe girmiştik. Özlem hanım, bu konuda yazdığı ikinci yazısındaki bir ifadeyle bu tartışmayı daha da verimli kıldı. En azından, “evet, meselenin püf noktası tam da bu” dedirtti bana.
Çünkü, Özlem hanım, açık açık, “İslam ve liberalizmin özde, birinin akıl, diğerinin vahiy kaynaklı olması dolayısıyla uzlaşamayacağını” yazdı!
Yazının Devamı »
Kategori İslam ve Müslümanlar, İslam, Liberalizm, Sosyalizm | 41 Yorum »
Monday, August 15th, 2011
[15 Ağustos 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Hayrettin Karaman hocanın geçen hafta Yeni Şafak’ta yayınlanan “Tahammül mü, hoş görmek mi?” başlıklı yazısı epey tartışıldı, epey tepki aldı. Benimse yazıda hem katıldığım, hem katılmadığım kısımlar var.
Yazının Devamı »
Kategori İslam ve Müslümanlar, İslam, Liberalizm, Sosyalizm, Topluma Eleştiri, Yaşamsal Meseleler | 3 Yorum »
Wednesday, August 10th, 2011
[10 Ağustos 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Bazı okurlar, İslam’ın, kabileci cahiliye toplumundan sorumlu bireyi çekip çıkardığını savunan bir önceki yazıma “İyi ama İslam’da cemaat de var” diye itiraz etti. Tabii ki var. Hem evrensel bir cemaat olarak “ümmet” var, hem de belirli ekoller çevresinde oluşan tarikat ve cemaatler.
Yazının Devamı »
Kategori Doğu-Batı Meseleleri, İslam Dünyası ve Ortadoğu, İslam ve Müslümanlar, İslam, Liberalizm, Sosyalizm | 3 Yorum »
Tuesday, August 2nd, 2011
[27 Temmuz 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Batı dünyası, 11 Eylül 2001’den bu yana, “İslami terör” adını verdiği bir tehlikeyi tartışıp duruyordu. Norveçli fanatik Hıristiyan Anders Behring Breivik’in gerçekleştirdiği korkunç katliam ise, adına “anti-İslami terör” denebilecek, hiç beklenmedik bir olgu koydu önlerine.
Bunun, tabiri caizse “İslam’la kafayı bozmuş” olan Batı medyasında yeni ve olumlu bir tartışma başlatması muhtemel.
Yazının Devamı »
Kategori Doğu-Batı Meseleleri, İslam ve Müslümanlar | 6 Yorum »
Wednesday, July 6th, 2011
[6 Haziran 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Başbakan Erdoğan’ın seçimden sonraki ilk parti grup toplantısında yaptığı konuşma, kayda değerdi. Yeni seçilmiş AK Parti vekillerini “kibir”e karşı uyaran Erdoğan, ardından şu ilginç hatırlatmayı yaptı:
“Tarihin en büyük medeniyetlerinden Endülüs devletinin Granada’da inşa ettiği El Hamra Sarayı’nın duvarlarında sultanların kibrini ve azametini engellemek için ‘Ve la galibe illallah’ yani, ‘Allah’tan başka zafer sahibi yoktur’ yazar.”
Yazının Devamı »
Kategori Din, Devlet ve Laiklik, İslam ve Müslümanlar, İslam, Liberalizm, Sosyalizm | 64 Yorum »
Wednesday, April 6th, 2011
[6 Nisan 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Ve atom sızıntısı, ne Londra konferansı… Son günlerin en enteresan mevzusu, bence, “Buluşan Kadınlar”la Ali Bulaç arasındaki “Meclis’te başörtü” tartışması…
Takip ettiniz mi, bilmem. Her şey, bir grup başörtülü kadının bir ay kadar önce açtığı “Başörtülü Aday Yoksa Oy da Yok” kampanyasıyla başladı. Bu hanımlar, 28 Şubat’ın ve “başörtüsünü kamusal alandan kovma” devrinin bitişinin bir nişanesi olarak siyasi partilerden “tesettürlü vekil” istediklerini ilan ettiler.
Yazının Devamı »
Kategori Din, Devlet ve Laiklik, İslam Dünyası ve Ortadoğu, İslam ve Müslümanlar | 87 Yorum »
Wednesday, March 23rd, 2011
[23 Mart 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Katar merkezli El Şark gazetesinde üç hafta kadar önce yayınlanan Muhammed Nurettin imzalı bir yazıda “Batı’nın sahte değer sistemi” kınanıyor ve şöyle deniyordu:
“Batı, Muammer Kaddafi’nin savunmasız halka karşı uyguladığı katliama seyirci kaldı. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi zayıf bir açıklama yapmakla, ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton ise Libya’da olup bitenlerin kabul edilemez olduğunu söylemekle yetindi.
Uluslararası toplum… Libya’ya herhangi bir yaptırım veya uçuş yasağı uygulamadı. Bu husus, katliamını sürdürmesi için Kaddafi’ye bir mesaj niteliğindeydi.” (“Tutumlarla Çıkarlar Arasındaki Mesafe”, BYEGM, 28 Şubat 2011)
Yazının Devamı »
Kategori Doğu-Batı Meseleleri, İslam Dünyası ve Ortadoğu, İslam ve Müslümanlar, İslam, Liberalizm, Sosyalizm | 40 Yorum »
Monday, March 21st, 2011
[21 Mart 2011 tarihli
Star gazetesinde yayınlandı]
ŞAM – Bundan tam yüzyıl yıl önce, 35 yaşındaki gencecik bir alim yürümüştü az önce gezindiğim kalabalık sokaklarda. Hocalarının “Bediüzzaman,” yani “zamanın harikası” diye andığı, Bitlis’in Nurs köyünde doğma Molla Said idi bu. Şam ulemasından aldığı ısrarlı davet üzerine kalkıp gelmişti yaşlı şehre. İslam’ın en eski mescidlerinden Emevi Camii’ndeki binlerce kişilik cemaate verdiği “ hutbe” ise o kadar yankı uyandırdı ki, bir hafta içinde iki kere tab’edildi.
Çünkü Molla Said, ilk çağlardaki dinamizmini çoktan yitirmiş olan Müslüman zihne yeni şeyler söyledi. Hem yeni hem de ümit verici şeyler…
Yazının Devamı »
Kategori Doğu-Batı Meseleleri, İslam ve Müslümanlar, İslam, Liberalizm, Sosyalizm | 7 Yorum »
Wednesday, February 23rd, 2011
[23 Şubat 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Geçen hafta NTV ekranlarında enteresan bir tartışma yaşandı. Konu, mizah dergisi Penguen’de yayınlanan ve pek çok dindara “dinle alay” gibi gözüken bir karikatürdü. Programın konuklarından biri olan mütedeyyin yönetmen Mesut Uçakan, karikatürü kınıyordu. Diğer iki konuk, yani matematikçi Ali Nesin ve karikatürist Ercan Akyol ise asıl Uçakan’ı kınadı. “ Avrupa’nın böyle takıntıları çoktan aştığını” ve Müslümanların da artık dinle ilgili esprilere “alışmaları gerektiğini” söylediler.
Yazının Devamı »
Kategori Din, Devlet ve Laiklik, Doğu-Batı Meseleleri, İslam ve Müslümanlar | 34 Yorum »
Wednesday, February 9th, 2011
[9 Şubat 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Geçtiğimiz hafta ani bir ölümle aramızdan ayrılan Defne Joy Foster’ı gıyaben dahi tanımıyordum.
Popüler kültüre bir türlü vakıf olamadığımdan, ne Foster’ın kariyerinden ne de katıldığı “Yok Böyle Dans” yarışmasından haberim vardı.
Yazının Devamı »
Kategori Din, Devlet ve Laiklik, İslam ve Müslümanlar | 14 Yorum »
Monday, February 7th, 2011
[7 Şubat 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Meşhur “Kurtlar Vadisi” dizisini bugüne kadar televizyonda hiç izlemediysem de, “Kurtlar Vadisi Filistin”e vakit ayırıp gittim. Hem de ta yurtdışında, seyahatte olduğum Hollanda’da, orada yaşayan Türklerin akın ettiği bir salonda izledim filmi.
Yazının Devamı »
Kategori İslam Dünyası ve Ortadoğu, İslam ve Müslümanlar | 2 Yorum »
Monday, January 17th, 2011
[17 Ocak 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Bediüzzaman Said Nursi’nin hayatını resmeden “Hür Adam” filmini izlerken, bir yandan takdir, bir yandan da eleştiri notları düştü zihnime.
İlk kısımdan, yani filmin övülesi yönlerinden başlayalım. Evvelâ, hem resmi ideoloji hem de hakim kültür tarafından onyıllardır karalanan Bediüzzaman gibi dev bir şahsiyetin sinemaya taşınması, cesur bir girişim. Bu işin kaliteli bir “ sinematografi”yle kotarılması, etkili bir tanıtım kampanyası ile sunulması, ve kimi “laik sinema”ların reddiyeciliğine rağmen beyaz perdenin “merkez”ine taşınması da, alkışlanmayı hak ediyor.
Yazının Devamı »
Kategori Din, Devlet ve Laiklik, İslam ve Müslümanlar | 27 Yorum »
Wednesday, January 12th, 2011
[12 Ocak 2011 tarihli
Star gazetesinde yayınlandı]
Ekranlardaki tüm diziler gibi şu tartışmalı “Muhteşem Yüzyıl”ı da izlemedim. Ama okuduklarımdan anladığım, “harem” realitesini biraz banalleştiren, tarihsel açıdan da bazı somut hatalar içeren bir dizi olduğu. İlk bölümünden tamamı için hüküm vermemek gerekse de.
Peki ama bu sebeplerden ötürü diziden hoşlanmayan, çünkü benim de büyük saygı duyduğum “Osmanlı mirası”na büyük değer veren muhafazakârlar ne yapmalı?
Yazının Devamı »
Kategori Iç Politika, İslam ve Müslümanlar, İslam, Liberalizm, Sosyalizm, Topluma Eleştiri | 179 Yorum »
Monday, January 10th, 2011
[10 Ocak 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Mütedeyyin kesimin bazı kanaat önderleri, kendi camialarındaki “maddiyatçılaşma”yı eleştiriyor son yıllarda. Eskiden daha mazbut ve mütevazi hayatlar süren, hatta bazıları “İslam davası”nın ateşli birer neferi olan dindarların, şimdilerde lüks hayat derdine düştüğünden yakınıyorlar. Milli Gazete’nin kadim yazarı Mehmet Şevket Eygi’nin özlü ifadesi, meseleyi özetliyor: “Eski mücahitler şimdi müteahhit oldu!”
Yazının Devamı »
Kategori Din, Devlet ve Laiklik, İslam ve Müslümanlar, Yaşamsal Meseleler | 48 Yorum »
Wednesday, January 5th, 2011
[5 Ocak 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Dinin toplumsal hayattaki rolünü giderek daha fazla tartışıyoruz. Bazılarımız bu durumu “başımıza bunlar da mı gelecekti, nerede o eski güzel laik günler” diye hayıflanarak karşılasa da, aslında sağlıklı bir durum bu. Sağlıksız olan, önceki durumdu. Yani, dinin, ortada gözükmemesi ve lafı açılmaması gereken sakıncalı bir konu zannedildiği devirlerin vaziyetiydi.
Yazının Devamı »
Kategori Din, Devlet ve Laiklik, İslam ve Müslümanlar, İslam, Liberalizm, Sosyalizm, Yaşamsal Meseleler | 106 Yorum »
Monday, January 3rd, 2011
[3 Ocak 2010 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Din, insanlara mutluluk verir mi? Peki ya dinden yoksun ama “eğlence”si bol bir hayat ne verir onlara?
Bu soruları irdeleyen yeni bir kitap çıktı Amerika’da. Biri Berkeley diğeri Harvard’dan iki felsefecinin (Hubert Dreyfus ve Sean Dorrance) kaleme aldığı kitabın adı “All Things Shining: Reading the Western Classics to Find Meaning in a Secular Age”. Türkçe’ye, “Işıldayan Her Şey: Din Dışı Bir Dünyada Anlam Bulmak İçin Batı Klasiklerini Okumak” diye çevirebiliriz.
Yazının Devamı »
Kategori Din, Devlet ve Laiklik, İslam ve Müslümanlar, Yaşamsal Meseleler | 113 Yorum »
Wednesday, December 15th, 2010
[15 Aralık 2010 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Hafta sonu manşetlere düşen “töre cinayeti” çok trajikti: Ermeni bir kız Müslüman bir genci sevmiş, evlenmişler, ancak düğünden sadece 10 gün sonra acımasızca katledilmişlerdi.
Cinayeti itiraf eden ağabey, sebebin “cemaat bağnazlığı” olduğunu bağırıyordu adeta. Hıristiyan aile, Müslüman oğlana kız vermek istememişti. Genç kızın isyankarlığı kabul edilemezdi Sonuçta onların da bir “töresi” vardı…
Yazının Devamı »
Kategori Doğu-Batı Meseleleri, İslam Dünyası ve Ortadoğu, İslam ve Müslümanlar, Topluma Eleştiri | 87 Yorum »
Wednesday, November 17th, 2010
[17 Kasım 2010 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Bu bayram İstanbul’da olmak vardı…
İstanbul’da olup Süleymaniye’deki “bayram sabahı”nı görebilmek… Sinan’ın muazzam kubbesinin altında, saf tutmuş müminlerin arasında, ezan-ı Muhammedî’yi dinleyebilmek…
Yazının Devamı »
Kategori Din, Devlet ve Laiklik, İslam ve Müslümanlar | 19 Yorum »
Monday, November 15th, 2010
[15 Kasım 2010 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
28 Şubatçı generaller, “gerekirse bin yıl sürecek” bir rejim kurduklarına inanıyorlardı. Ama, kader bu ya, tepetaklak olmaları bir on yıl bile sürmedi.
Bununla birlikte, 28 Şubat rejimi tümüyle etkisiz de kalmadı. Muhafazakar kesimi istediği gibi ezemedi; ama o kesim içinde güçlü bir “değişim” dinamiğini de tetikledi.
Bu dinamiğin bazı ilginç sonuçlarını ise geçen hafta Viyana’da gördüm ki, size ondan söz etmek istiyorum.
Yazının Devamı »
Kategori Doğu-Batı Meseleleri, İslam ve Müslümanlar, İslam, Liberalizm, Sosyalizm | 22 Yorum »
Wednesday, November 10th, 2010
[10 Kasım 2010 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
İslam hukuku alanında büyük bir otorite olan Prof. Dr. Hayrettin Karaman, Yeni Şafak’taki köşesinde önemli konulara değiniyor. Son iki yazısında “recm”, yani “taşlayarak idam” meselesine el attı. Kuran’ı Kerim’de bulunmayan, ancak hadisler aracılığıyla İslam hukukunun bir parçası haline gelmiş olan bu ağır cezanın aslında “sabit” olmadığını, yani terk edilebileceğini savundu.
Yazının Devamı »
Kategori Iç Politika, İslam Dünyası ve Ortadoğu, İslam ve Müslümanlar, İslam, Liberalizm, Sosyalizm | 44 Yorum »
Monday, November 1st, 2010
[1 Kasım 2010 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Geçen hafta Cumhuriyet Bayramı’nı kutlamakla kalmadık, “Atatürk’ün orjinal sesi”ni de ilk kez bu kadar net duymuş olduk: Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi’nin ortaya çıkardığı bantlar, Mustafa Kemal’in daha önceden bilinmeyen görüntülerini taşıdı ekranlarımıza.
Söz konusu görüntüler içinde benim en dikkatimi çeken sahne ise Atatürk ile İran diktatörü Rıza Şah arasında geçen 1934 tarihli sıcak sohbet oldu. Bu sahneyi internette yayınlayan Atatürkçü bir sitenin yazdıkları da kayda değerdi:
Yazının Devamı »
Kategori Din, Devlet ve Laiklik, İslam Dünyası ve Ortadoğu, İslam ve Müslümanlar | 57 Yorum »
Mustafa Akyol'u her Pazartesi saat 20.00'de TGRT Haber'de yayınlanan "Siyasi Akıl"da, her Çarşamba ise
saat 20.00'de Mehtap TV'de yayınlanan