Din, Devlet ve Laiklik
...now browsing by category
Wednesday, September 21st, 2011
Başbakan’ın Arap dünyasına verdiği laiklik mesajı, bu önemli kavramı yeniden gündeme getirdi. En ilginç olansa, İslamcı kesimden gelen bazı itirazlar oldu.
İtiraz edenlerin çoğu, “laikliğin Batı tecrübesi içinde çıkmış bir kavram” olduğunun altını çizmekle işe başlıyor. Ama bu sırf bu tespite bakarak laikliğin üstünü çizeceksek, işimiz iş. “Kökü dışarıda” olan daha nice fikri reddetmek, mesela köleliğin kaldırılmasına, eşit vatandaşlığa, meclise, seçimlere, siyasi partilere, anayasalara karşı olmak lazım. Hatta gazete okumayı dahi bırakmak lazım; çünkü “günlük gazete” de bir “Batı icadı”.
Kategori Din, Devlet ve Laiklik, İslam Dünyası ve Ortadoğu | 72 Yorum »
Monday, September 19th, 2011
Selahattin (Eyyübi)’den bu yana, hiçbir Arap olmayan lider, Araplar arasında bu kadar popüler ve etkili olmadı.” Kanada’nın Globe and Mail gazetesi, Tayyip Erdoğan hakkında bu yorumu yapmış. Mübalağa da etmemiş doğrusu. Çünkü Başbakan’ın Arap dünyasındaki karizması gerçekten büyük. Geçen haftaki Mısır-Tunus-Libya gezisiyle daha da büyüdü.
Yazının tamamı »
Kategori Din, Devlet ve Laiklik, Iç Politika | Yorum Yok »
Monday, July 25th, 2011
[25 Temmuz 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Yunan başkentinde altı ayda bir düzenlenen bir Ortadoğu Konferansı var. ABD’den, Avrupa’dan ve Ortadoğu’dan yüzlerce akademisyen ve diplomat bir araya gelip Arap dünyasının sorunlarını ve İsrail-Filistin meselesini tartışıyor. Ben de üçtür buradayım.
Bu seneki toplantının ana konusu, son altı aydır Ortadoğu’da esen “Arap Baharı” rüzgarları. Ele alınan enteresan temalardan biriyse, bu demokratikleşme rüzgarı karşısında bölgenin krallıkları ve cumhuriyetleri tarafından verilen farklı tepkiler.
Yazının Devamı »
Kategori Din, Devlet ve Laiklik | 1 Yorum »
Wednesday, July 6th, 2011
[6 Haziran 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Başbakan Erdoğan’ın seçimden sonraki ilk parti grup toplantısında yaptığı konuşma, kayda değerdi. Yeni seçilmiş AK Parti vekillerini “kibir”e karşı uyaran Erdoğan, ardından şu ilginç hatırlatmayı yaptı:
“Tarihin en büyük medeniyetlerinden Endülüs devletinin Granada’da inşa ettiği El Hamra Sarayı’nın duvarlarında sultanların kibrini ve azametini engellemek için ‘Ve la galibe illallah’ yani, ‘Allah’tan başka zafer sahibi yoktur’ yazar.”
Yazının Devamı »
Kategori Din, Devlet ve Laiklik, İslam ve Müslümanlar, İslam, Liberalizm, Sosyalizm | 64 Yorum »
Wednesday, April 20th, 2011
[18 Nisan 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
“Ha Taliban, ha Sarkozy; al birini vur ötekine!”
Geçen hafta “laiklik hassasiyeti” yüksek bir dostumla kahve içerken söyledim bunu. Önce ne demek istediğimi anlamadı. “Ne alaka?” diye sordu. Ben de izah ettim: “Taliban Afganistan’daki kadınlara zorla peçe taktırıyordu, değil mi? Sarkozy’nin Fransası da aynı peçeyi zorla çıkartıyor. Biri din polisliği yapıyor; öteki laiklik polisliği.”
Yazının Devamı »
Kategori Din, Devlet ve Laiklik | 10 Yorum »
Wednesday, April 20th, 2011
[13 Nisan 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Geçen hafta STAR sayfalarında yayınlanan “Cemaatler Gerçeği” dizisi, önemli ve aydınlatıcıydı.
Dört sosyal bilimcinin birlikte yürüttüğü ciddi bir araştırmaya dayanan dizi, epey de ezber bozucuydu: Türkiye’de “cemaat” denince devreye giren iki temel önyargının ikisinin de yanlış olduğunu gösteriyordu.
Yazının Devamı »
Kategori Bilim, Din ve Ateizm, Din, Devlet ve Laiklik | 4 Yorum »
Wednesday, April 20th, 2011
[11 Nisan 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Siyasi partilerin milletvekili adayları bugün açıklanacak. Ve, anladığım kadarıyla, son haftalarda tartışılan “başörtülü milletvekili” talebi hayata geçmeyip bir sonraki bahara kalmış olacak.
Olsun… Şimdi olmazsa sonra olur. Başörtülü başvekil bile olur. Her otoriter rejim ölümü tadıcıdır. Türkiye’deki “laik apartheid rejimi” de kuşkusuz sona erecek, vatandaşları arasında ayrım yapamayan hürriyetçi bir demokrasiye evrilecektir.
Yazının Devamı »
Kategori Din, Devlet ve Laiklik | 7 Yorum »
Wednesday, April 6th, 2011
[6 Nisan 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Ve atom sızıntısı, ne Londra konferansı… Son günlerin en enteresan mevzusu, bence, “Buluşan Kadınlar”la Ali Bulaç arasındaki “Meclis’te başörtü” tartışması…
Takip ettiniz mi, bilmem. Her şey, bir grup başörtülü kadının bir ay kadar önce açtığı “Başörtülü Aday Yoksa Oy da Yok” kampanyasıyla başladı. Bu hanımlar, 28 Şubat’ın ve “başörtüsünü kamusal alandan kovma” devrinin bitişinin bir nişanesi olarak siyasi partilerden “tesettürlü vekil” istediklerini ilan ettiler.
Yazının Devamı »
Kategori Din, Devlet ve Laiklik, İslam Dünyası ve Ortadoğu, İslam ve Müslümanlar | 87 Yorum »
Wednesday, March 30th, 2011
[30 Mart 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Türkiye’deki yüzde 10’luk seçim barajı yıllardır tartışılıyor. Meclis’in “temsil” gücünü azalttığı ve dolayısıyla demokrasi kalitemizi düşürdüğü söyleniyor. Ben de, işin “siyasi istikrar” yönüne önem versem de, bu eleştirilerde haklılık payı görüyorum.
Gelgelelim, Türkiye’de yüzde 10’u altıya katlayan korkunç bir baraj daha var ki, nedense kimse pek bahsetmiyor bundan. Oysa ben, Türkiye kadınlarının en az yüzde 60’lık bir kesimini oluşturan “başörtülüler”i Meclis’ten dışlayan bu bağnaz, ayrımcı ve İslamofobik yasağın artık yıkılması gerektiği inancındayım.
Yazının Devamı »
Kategori Din, Devlet ve Laiklik, Iç Politika | 12 Yorum »
Monday, March 28th, 2011
[28 Mart 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Tarih, sürekli “tekerrür” etmese de, kendisinden ders alabileceğimiz bazı paralellikler üretir. Son dönemde bir dizi yorumcunun dikkatini çeken bir paralellik ise, “27 Mayıs darbesi koalisyonu” ile bugünkü “Ergenekon koalisyonu” arasındaki benzerliklerdir.
İlkinin ortamını, yani 1950’ler Türkiyesi’ni bir hatırlayalım. O “Yeni Türkiye”, “Yeter, Söz Milletindir!” ilkesiyle kurulmuştu. 1950 seçimleri, 25 yıllık “tek parti diktası”nı yıkmış, “Hasolar, Memolar” diye küçümsenenleri iktidara getirmişti. Dindarların, liberallerin, Kürtlerin ve tüm “göbeğini kaşıyanlar”ın desteğini alan Demokrat Parti, ülkeyi hem özgürlük hem de refahla tanıştırmış, bu sayede de üst üste üç seçim kazanmıştı.
Yazının Devamı »
Kategori Din, Devlet ve Laiklik, Gayrı Resmi Tarih, Iç Politika | 2 Yorum »
Tuesday, March 1st, 2011
[2 Mart 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Cenazesi için “devlet töreni” istemeyen merhum Necmettin Erbakan Hoca, muazzam bir “millet töreni”yle aramızdan ayrıldı.
Yönettiği partinin oyları yüzde ikiyi aşmazken, cenazesine koşanların sayısının bu kadar çok, onu rahmetle ananların bu kadar renkli olması, bence Erbakan hocanın davası hakkında da bir şeyler söylüyor bize.
Yazının Devamı »
Kategori Din, Devlet ve Laiklik, Iç Politika | 45 Yorum »
Wednesday, February 23rd, 2011
[23 Şubat 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Geçen hafta NTV ekranlarında enteresan bir tartışma yaşandı. Konu, mizah dergisi Penguen’de yayınlanan ve pek çok dindara “dinle alay” gibi gözüken bir karikatürdü. Programın konuklarından biri olan mütedeyyin yönetmen Mesut Uçakan, karikatürü kınıyordu. Diğer iki konuk, yani matematikçi Ali Nesin ve karikatürist Ercan Akyol ise asıl Uçakan’ı kınadı. “ Avrupa’nın böyle takıntıları çoktan aştığını” ve Müslümanların da artık dinle ilgili esprilere “alışmaları gerektiğini” söylediler.
Yazının Devamı »
Kategori Din, Devlet ve Laiklik, Doğu-Batı Meseleleri, İslam ve Müslümanlar | 34 Yorum »
Wednesday, February 9th, 2011
[9 Şubat 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Geçtiğimiz hafta ani bir ölümle aramızdan ayrılan Defne Joy Foster’ı gıyaben dahi tanımıyordum.
Popüler kültüre bir türlü vakıf olamadığımdan, ne Foster’ın kariyerinden ne de katıldığı “Yok Böyle Dans” yarışmasından haberim vardı.
Yazının Devamı »
Kategori Din, Devlet ve Laiklik, İslam ve Müslümanlar | 14 Yorum »
Monday, January 17th, 2011
[17 Ocak 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Bediüzzaman Said Nursi’nin hayatını resmeden “Hür Adam” filmini izlerken, bir yandan takdir, bir yandan da eleştiri notları düştü zihnime.
İlk kısımdan, yani filmin övülesi yönlerinden başlayalım. Evvelâ, hem resmi ideoloji hem de hakim kültür tarafından onyıllardır karalanan Bediüzzaman gibi dev bir şahsiyetin sinemaya taşınması, cesur bir girişim. Bu işin kaliteli bir “ sinematografi”yle kotarılması, etkili bir tanıtım kampanyası ile sunulması, ve kimi “laik sinema”ların reddiyeciliğine rağmen beyaz perdenin “merkez”ine taşınması da, alkışlanmayı hak ediyor.
Yazının Devamı »
Kategori Din, Devlet ve Laiklik, İslam ve Müslümanlar | 27 Yorum »
Monday, January 10th, 2011
[10 Ocak 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Mütedeyyin kesimin bazı kanaat önderleri, kendi camialarındaki “maddiyatçılaşma”yı eleştiriyor son yıllarda. Eskiden daha mazbut ve mütevazi hayatlar süren, hatta bazıları “İslam davası”nın ateşli birer neferi olan dindarların, şimdilerde lüks hayat derdine düştüğünden yakınıyorlar. Milli Gazete’nin kadim yazarı Mehmet Şevket Eygi’nin özlü ifadesi, meseleyi özetliyor: “Eski mücahitler şimdi müteahhit oldu!”
Yazının Devamı »
Kategori Din, Devlet ve Laiklik, İslam ve Müslümanlar, Yaşamsal Meseleler | 48 Yorum »
Wednesday, January 5th, 2011
[5 Ocak 2011 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Dinin toplumsal hayattaki rolünü giderek daha fazla tartışıyoruz. Bazılarımız bu durumu “başımıza bunlar da mı gelecekti, nerede o eski güzel laik günler” diye hayıflanarak karşılasa da, aslında sağlıklı bir durum bu. Sağlıksız olan, önceki durumdu. Yani, dinin, ortada gözükmemesi ve lafı açılmaması gereken sakıncalı bir konu zannedildiği devirlerin vaziyetiydi.
Yazının Devamı »
Kategori Din, Devlet ve Laiklik, İslam ve Müslümanlar, İslam, Liberalizm, Sosyalizm, Yaşamsal Meseleler | 106 Yorum »
Monday, January 3rd, 2011
[3 Ocak 2010 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Din, insanlara mutluluk verir mi? Peki ya dinden yoksun ama “eğlence”si bol bir hayat ne verir onlara?
Bu soruları irdeleyen yeni bir kitap çıktı Amerika’da. Biri Berkeley diğeri Harvard’dan iki felsefecinin (Hubert Dreyfus ve Sean Dorrance) kaleme aldığı kitabın adı “All Things Shining: Reading the Western Classics to Find Meaning in a Secular Age”. Türkçe’ye, “Işıldayan Her Şey: Din Dışı Bir Dünyada Anlam Bulmak İçin Batı Klasiklerini Okumak” diye çevirebiliriz.
Yazının Devamı »
Kategori Din, Devlet ve Laiklik, İslam ve Müslümanlar, Yaşamsal Meseleler | 113 Yorum »
Monday, December 20th, 2010
[20 Aralık 2010 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Irak’taki Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nin lideri Mesut Barzani, geçen hafta enteresan bir açıklama yaptı. “Kürtler’i yaratan Allah, ulusal haklarını da onlara vermiştir” dedi ve ekledi:
“Ulusal hak Allah tarafından tüm uluslara verilmiştir. Fakat bazı çevreler veya devletler bu hakları gasp etmiştir… Burada önemli olan bu hakkı ne şekilde kullanacağımızdır.”
Yazının Devamı »
Kategori Din, Devlet ve Laiklik, Iç Politika, Kürt Sorunu | 51 Yorum »
Wednesday, November 17th, 2010
[17 Kasım 2010 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Bu bayram İstanbul’da olmak vardı…
İstanbul’da olup Süleymaniye’deki “bayram sabahı”nı görebilmek… Sinan’ın muazzam kubbesinin altında, saf tutmuş müminlerin arasında, ezan-ı Muhammedî’yi dinleyebilmek…
Yazının Devamı »
Kategori Din, Devlet ve Laiklik, İslam ve Müslümanlar | 19 Yorum »
Monday, November 1st, 2010
[1 Kasım 2010 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Geçen hafta Cumhuriyet Bayramı’nı kutlamakla kalmadık, “Atatürk’ün orjinal sesi”ni de ilk kez bu kadar net duymuş olduk: Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi’nin ortaya çıkardığı bantlar, Mustafa Kemal’in daha önceden bilinmeyen görüntülerini taşıdı ekranlarımıza.
Söz konusu görüntüler içinde benim en dikkatimi çeken sahne ise Atatürk ile İran diktatörü Rıza Şah arasında geçen 1934 tarihli sıcak sohbet oldu. Bu sahneyi internette yayınlayan Atatürkçü bir sitenin yazdıkları da kayda değerdi:
Yazının Devamı »
Kategori Din, Devlet ve Laiklik, İslam Dünyası ve Ortadoğu, İslam ve Müslümanlar | 57 Yorum »
Thursday, October 21st, 2010
[21 Ekim 2010 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Hürriyet’in koyu Kemalist yazarı Özdemir İnce, geçenlerde “Türban fesadı” başlıklı bir yazı yazdı. İçinde, “Türban, kahverengi faşist gömleği gibi, gamalı haç gibi bir simgedir” gibi bir laf etti ki, apaçık bir hakaret olan bu lafı irdelemeye gerek görmedim. Çünkü kanımca siyasetten ziyade psikiyatrinin ilgi alanına giriyor.
Yazının Devamı »
Kategori Din, Devlet ve Laiklik, Iç Politika | 63 Yorum »
Monday, October 18th, 2010
[18 Ekim 2010 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Hürriyet yazarı Ertuğrul Özkök, “Beyaz Türklerin yeni başkenti” başlıklı bir yazı yazdı geçenlerde. Ve sıkça tartışılan bu “Beyaz Türk” kavramına bir dizi tanım getirdi. Bana en ilginç gelen ise, alt alta yazdığı şu iki maddeydi:
Yazının Devamı »
Kategori Din, Devlet ve Laiklik, Topluma Eleştiri | 21 Yorum »
Wednesday, October 6th, 2010
[6 Ekim 2010 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
MHP yöneticilerinin Kars’taki Ani Harabeleri’nde kıldığı namaza ne demek lazım?
Ben öncelikle “Allah kabul etsin” diyorum. Çünkü dünyanın hiç bir noktasındaki hiç bir ibadetten rahatsız olmuyorum, olmam. MHP’lilerin Ma’un Suresi’nde kınananlar gibi “gösteriş” için namaz kıldıklarını da söyleyemem. Kimsenin kalbini açıp “niyet”ine bakamam çünkü.
Yazının Devamı »
Kategori Din, Devlet ve Laiklik, Iç Politika, İslam ve Müslümanlar | 17 Yorum »
Monday, October 4th, 2010
[4 Ekim 2010 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Hanefi Avcı olayı hali hazırda “çok bilinmeyenli” bir muamma. Dolayısıyla belki de en doğrusu şu aşamada hiç bir şey söylememek. Ancak ben, gözümün önünde tuhaf şeyler yaşanırken ve bunlara dair bazı sezgiler edinmişken, risk alıp bir şeyler söylemeyi seçtim.
Yazının Devamı »
Kategori Din, Devlet ve Laiklik, Iç Politika | 46 Yorum »
Sunday, September 5th, 2010
[6 Eylül 2010 tarihli Star gazetesinde yayınlandı]
Referanduma bir haftadan az kala, “evet”in ve “hayır”ın anlamı konusunda bazı seçmenlerin kafası hala karışık. Bu nedenle biraz “kavramsallaştırma”da fayda var.
Bunun iyi bir örneğini, üç hafta kadar önce Hürriyet yazarı Ege Cansen’in köşesinde okudum. Daha başlıkta meseleyi ustaca özetleyivermişti Cansen:
“Referandum: The Cumhuriyet mi, The Demokrasi mi?”
Yazının Devamı »
Kategori Din, Devlet ve Laiklik, Iç Politika | 17 Yorum »
Mustafa Akyol'u her Pazartesi saat 20.00'de TGRT Haber'de yayınlanan "Siyasi Akıl"da, her Çarşamba ise
saat 20.00'de Mehtap TV'de yayınlanan